สมรรถนะ competency คือ

สมรรถนะ competency คือ

โดย…  วุทธิศักดิ์  โภชนุกูล
ภาควิชาเทคโนโลยีการศึกษา  คณะศึกษาศาสตร์
มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์  วิทยาเขตปัตตานี

สมรรถนะ (Competency) หมายถึง ความรู้ ความเข้าใจ ความสามารถ ความชำนาญ พฤติกรรมที่เหมาะสมในการทำงานของบุคลากรและอุปกรณ์หรือเครื่องมือต่างๆที่จำ เป็นในการทำงาน  อันจะทำให้บุคลากรในแต่ละตำแหน่งงานสามารถทำงานของตนให้บรรลุผลลัพธ์ที่ องค์กรกำหนดได้และสามารถวัดผลลัพธ์ได้อย่างชัดเจน

Competency มีความหมายตามพจนานุกรมว่า  ความสามารถ  หรือสมรรถนะ ในภาษาอังกฤษมีคำที่มีความหมายคล้ายกันอยู่หลายคำ  ได้แก่ capability, ability, proficiency, expertise, skill, fitness, aptitude
การนำความหมายของ Competency ไปใช้ในทางวิชาการ ก็สร้างความสับสนได้เช่นเดียวกัน  โดยกล่าวกันว่า  การกำหนดความหมายของ Competency  มีหลายความหมาย  เช่น Boyatsis (1982)  ให้ความหมาย “an underlying characteristic of the person which could be a motive, trait, skill, aspect of one’s self image or social role or a body of knowledge which he or she uses”  ส่วน McClelland กล่าวว่า  competency  ควรจะเป็นสิ่งที่แยกระหว่าง superior  และ  average  คือ  สามารถบอกได้ว่าใครเป็นคนที่มีผลงานโดดเด่นหรือปานกลาง

Competency และ KSAO
ในการศึกษาจิตวิทยาที่เกี่ยวกับการคัดเลือกบุคลากร  มักใช้คำว่า KSAO  เป็นคำย่อที่แสดงคุณลักษณะของบุคคลที่เกี่ยวกับผลการปฏิบัติงาน

• K  หมายถึง  Knowledge  (ความรู้)
• S  หมายถึง  Skill  (ทักษะ)
• A  หมายถึง Ability  (ความสามารถ)
• O  หมายถึง  Other Characteristics  (คุณลักษณะอื่น ๆ  ที่เกี่ยวข้องกับการทำงาน)

คำถามคือ Competency  มีอะไรใหม่นอกเหนือไปจาก KSAO  หรือไม่  กล่าวกันว่าโดยความหมายและเนื้อหาแล้ว Competency  ไม่ได้ต่างจาก KSAO  แต่ความแตกต่างอยู่ที่ Competency  เปลี่ยนการเน้นการวิเคราะห์คนมากกว่าการวิเคราะห์งาน  เพื่อให้สอดคล้องกับรูปแบบองค์การสมัยใหม่ที่เน้นการทำงานเป็นโครงการ  และลักษณะงานที่กว้างและหลากหลาย

องค์ประกอบที่สำคัญของ สมรรถนะ(COMPETENCY)

• ความรู้
• ความเข้าใจ
• ทักษะหรือความชำนาญ
• ทัศนคติต่องาน
• มาตรฐานผลงานที่วัดได้
• ความสามารถในการใช้อุปกรณ์ เครื่องมือ  เครื่องจักร
• ข้อมูลข่าวสารที่ต้องทราบ
• อำนาจการตัดสินใจ

แบ่ง competency เป็นสามประเภทตามลักษณะการใช้ประโยชน์

1. Core competency เพื่อหล่อหลอมให้เกิดวัฒนธรรมที่องค์กรต้องการ
2. Managerial competency เพื่อมุ่งเน้นการจัดการงานให้สำเร็จ
3. Technical competency เพื่อให้มั่นใจว่ามีความรู้และทักษะในงานที่ต้องทำ

การวัดกับการประเมิน

ตัวที่เป็นผลงาน เราวัดได้หมด
แต่ตัวที่เป็นพฤติกรรมหรือเป็น competency เราวัดไม่ได้ จึงต้องใช้การ evaluation

เปรียบเทียบ measurement กับการวัดปรอท และ evaluation กับการเอามือคลำอุณหภูมิที่ร่างกาย

คำว่า value มีความหมาย เพราะ evaluation คือการประเมินโดยผ่าน value judgment ของผู้ประเมิน  เวลาประเมินจึงไม่สามารถใช้คนคนเดียวกัน

ในการหาคน ต้องหา the best fit  ไม่ใช่ the best people เป็น value judgment ของคนที่อยู่ในนั้น

เราพยายามที่จะหาวิธีไปวัด competency  แต่ธรรมชาติไม่เหมือน KPI เขาจึงบอกว่าไม่ควรใช้คนคนเดียวในการประเมิน อย่างน้อยก็ใช้สอง คือให้เจ้าตัวร่วมด้วย

วิธีการประเมินอันหนึ่งคือให้หัว หน้าและลูกน้องต่างฝ่ายต่างจดเหตุการณ์ต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับการทำงานไว้ เป็นหลักฐานแสดงถึง competency เพื่อใช้ในการประเมินและพัฒนาบุคลากร